Opsiyon sözleşmelerinin vadesi ne zaman dolar?

Opsiyon sözleşmelerinin, tüccarların belirli bir fiyat veya tarihte bir varlığı satın almasına veya satmasına izin veren bir sözleşmedir. Çeşitli varlıklar için mevcut olan opsiyon sözleşmeleri, borsa ve dijital para birimleri gibi çeşitli pazarlarda uygulanabilir. Bu sözleşmeler ekonomik göstergelere dayalı olup alım satım ve ticaret riskinin azaltılması tahminlere dayalı olarak tasarlanmıştır. 

Opsiyon sözleşmelerinin

Opsiyon sözleşmeleri nasıl çalışır?

Call ve Put dahil olmak üzere iki tip opsiyon sözleşmesi vardır:

Bu iki tip sözleşme, menkul kıymetlerin veya kapsamın yönünü tahmin etmek  için satın alınabilir veya gelir elde etmek için de satılabilirler. 

Tabii ki bir tüccar, hisse senedi veya başka her bir varlığın fiyatının yükseleceğinden şüpheleniyorsa, bir call opsiyon sözleşmesine girecek ve tersine, fiyatın düşmesini bekliyorsa put opsiyon sözleşmesine girecek. Yatırımcılar, fiyat istikrarı beklentisi ile bu sözleşmelere girebilirler. Alternatif olarak, piyasa oynaklığı yönünde veya ters yönde ticaret yapmak için bu iki sözleşmenin kombinasyonunu kullanabilirler.

Opsiyon sözleşmelerinin en az dört farklı bölümü vardır: büyüklük, son işlem günü, hedef fiyat ve prim. 

  1. Büyüklük, işlem gören sözleşmelerin sayısını ifade eder. 
  2. Son işlem günü, sonrasından yatırımcının arzu ettiği opsiyonlarda değişiklik yapamayacağı tarihtir. 
  3. Hedef fiyat (strike price or transaction price), sözleşmelerin alıcı tarafından satın alınabileceği veya satılabileceği fiyattır (sözleşmenin alıcısı sözleşmeyi uygulamaya karar vermesi halinde).
  4. Prim, opsiyon sözleşmesinin düzenlemesidir ve yatırımcının sözleşmeye girmek için ihtiyacı olduğu tutarı belirler.

Alıcı, sözleşmede belirlenen prim tutarına göre sözleşmeyi satıcıdan alır. Önemli olan nokta, son işlem gününe yaklaştıkça primin daha fazla dalgalanmasıdır. 

Basit bir şekilde açıklarsak, sözleşmenin hedef fiyatı mevcut piyasa fiyatının altındaysa, tüccarlar söz konusu varlığı satın alarak bir prim tutarı ekleyebilir ve küçük bir kazanç elde etmek için sözleşmeyi uygulamaya karar verebilir. Diğer yandan, hedef fiyat piyasa fiyatının üzerindeyse, sözleşmenin uygulanması için hiçbir sebep kalmaz ve sözleşme geçersiz hale gelir. Sözleşme uygulanmazsa, alıcı yalnızca prim için tahsis edilen tutarı kaybeder. 

Sözleşme alıcısının sözleşmeyi uygulayabileceği veya uygulamayabileceği unutulmamalıdır. Ancak sözleşme satıcısının gelecek durumu alıcının kararına bağlıdır. 

Dolayısıyla, call opsiyonu alıcısı kendi sözleşmesini uygulamaya karar verirse, sözleşme satıcısının varlığı satması gerekir. Aynı şekilde, bir tüccarın bir sözleşmeyi satın alarak uygulaması halinde, satıcının sözleşme sahibinin varlığını satın alma yükümlülüğü vardır. 

Bu, satıcıların alıcılara göre daha büyük bir risk altında olduğu anlamına gelir. Çünkü alıcılar yalnızca primi kaybedebilir, fakat satıcılar piyasa fiyatlarına bağlı olarak daha fazlasını kaybedebilir. Amerikan tipi opsiyonlar olarak bilinen bazı sözleşmeler, sahiplerinin son işlem gününden önce uygulamasına izin verir. Diğer yandan, Avrupa tipi opsiyonlar olarak bilinen sözleşmeler, yalnızca son işlem gününde geçerli olacak.

Opsiyon sözleşmesi ile vadeli işlem sözleşmesi arasındaki fark

Opsiyon sözleşmeleri ve vadeli işlem sözleşmeleri benzer mali araçlar olmasına rağmen, aralarında bazı farklar vardır. Opsiyon sözleşmelerinin tersine, vadeli işlem sözleşmeleri son işlem gününde uygulanır. Bu, vadeli işlem sözleşmelerinde, sözleşme sahiplerinin istenen varlığı (veya nakit eşdeğerini) takas etmesi gerektiği anlamına gelir. 

Bununla birlikte, opsiyonlar veya işlem sadece sahibinin isteğine bağlı olarak uygulanır. Opsiyon sözleşmesinin sahibi sözleşmeyi uygularsa, satıcı söz konusu varlığı almaya yükümlüdür. 

Opsiyon sözleşmesinin son işlem gününün önemi

Opsiyon sözleşmesinin vadesi dolduktan sonra işlem yapılamayacağına göre, tüm yatırımcıların bir opsiyonun son işlem gününü bilmeleri önemlidir. Bir opsiyon sözleşmesi satın almanın, sözleşmede sunulan varlıkları belirli bir fiyattan ve belirli bir süre içinde alma veya satma hakkının satın alınması anlamına geldiğini unutmayın. 

Sözleşmenin vadesi (son işlem günü) solduğunda, alıcı hakkını kullanmaya karar vermedikçe sözleşme sona erer ve geçersiz kalır. Vadesi dolan opsiyon sözleşmeleri, “Iron Condor Credit Spread” de dahil olmak üzere birçok opsiyon stratejisi için ideal sonuçlar olduğu için, bu durum opsiyon sözleşmesinin satıcıları için iyi olabilir. Ancak, opsiyon sözleşmesinin alıcıları için, yok sayılan opsiyonların vadesinin dolması ticaret kayıplarına yol açabilir.  

Opsiyon sözleşmelerinin vadesi tatil günlerde mi yoksa iş günlerinde mi dolar? 

NASDAQ’a göre, opsiyon sözleşmelerinin vadesi, teknik olarak tuhaf bir şekilde Pazar gününe denk gelen Doğu Standart Saati ile son işlem gününde 11:59’da dolar. Bununla birlikte, opsiyon sözleşmelerinin genel sahipleri, son işlem gününün önceki iş günü saat 17:30’a kadar işlem yapma niyetlerini bildirmelidir. Hisse senedi opsiyonlarının bir çoğu, belirli bir vade sistemini takip eder. ABD hisse senedi opsiyonlarının vadesi her zaman ayın üçüncü Cuma gününden sonraki Cumartesi günleri dolar. Bunun istisnası, son işlem gününün Cuma’dan hemen önce yani Perşembe gününün sonunda olduğu piyasa tatilleridir. 

Ticaret yapma niyetini borsaya bildirmesi gereken sözleşme sahipleri, bildirim süresinin (bildirim yapılabilecek süre) ürünün nerede işlem gördüğüne bağlı olduğunu bilmelidir. Örneğin, Chicago Opsiyon Borsası’nda (CBOE), vadeli opsiyonların, vade ayının üçüncü Cuma günü saat 15:00’e (Central) kadar işlem görmelidir. 

Çoğu sözleşme sahibi, opsiyonları son işlem gününe kadar elinde tutmaz. Bu tüccarlar, opsiyonları uygulamak veya vadesinin dolmasını beklemek yerine pozisyonlarından çıkarlar. Bazı brokerlerin farklı bilgi kısıtlamaları olduğundan, tüccarlar son işlem günü hakkında brokerlerine danışmalıdır. 

Son işlem saatini anlamak

Son işlem saati ile son işlem gününü karıştırmamalısınız. Son işlem tarihi, sözleşme sahibinin opsiyonu uygulayacağı son gündür. Başka bir deyişle, opsiyon sahibinin niyeti, son işlem gününde veya bu tarihten önce bildirilmelidir. 

Yatırımcıların bir aracı kurum aracılığıyla başvurdukları zaman son işlem günü ile son işlem tarihinin farklı olabileceğini unutmayın. Aracının müşterinin talebini karşılayabilmesi, 30 dakika ile birkaç saat arasında sürebilir. Bu ikisi arasındaki fark, aracıya ve onun kurallarına bağlıdır. Son olarak, aracı kuruma, vadesi dolmadan önce işlemin hedef sahibine bir takas bildirimi verme fırsatı verilir. Ayrıca opsiyonun işlem gördüğü borsaya göre de son işlem saati değişebilir. 

Çoğu opsiyon sözleşmesinin vadesi asla dolmaz, çünkü tüccarlar bu tarihten önce pozisyonlarını kapatırlar. Süresi dolana kadar etkin olan opsiyon sözleşmeleri, söz konusu sözleşmelere göre daha fazla koşula sahiptir. 

Özet

Opsiyon ticareti, yatırımcıların fiyattan bağımsız olarak gelecekte belirli varlıkları almasına veya satmasına izin verir. Bu sözleşmeler son derece esnek olup çeşitli senaryolarda kullanılabilir. Opsiyon sözleşmeleri sadece işlemleri tahmin etmek için değil, işlem riskini azaltmak için de yaygın olarak kullanılmaktadır.

Elbette, ticaret veya finans piyasalarındaki diğer araçlar gibi, opsiyon sözleşmeleri de çok fazla risk taşır, bu nedenle opsiyon sözleşmelerinin sabit bir son işlem gününe sahip olması gerekir. 

Yukarıdakilerin tümüne ek olarak, yatırımcıların varlıklarından minimum kayıp ve maksimum kazanç elde etmek için bu ticaret sistemi ile birlikte risk yönetimi araçlarını ve temel ve teknik analizleri kullanmaları gerektiğini söylemek gerekir. 

Share

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.